A-80204 Strategisch Plan Ruimte voor Water in de Dendervallei
- Jan De Nul
De Dendervallei is gevoelig voor overstromingen en droogte. Met het Strategisch Plan Ruimte voor Water Dendervallei leggen de Vlaamse overheid en de Provincie Oost-Vlaanderen een plan op tafel om wateroverlast vanuit de Dender aan te pakken. Ze doen dat met aandacht voor ruimtelijke en maatschappelijke meerwaarden. Op 31 mei 2024 keurde de Vlaamse Regering het Strategisch Plan en bijhorend gebiedsprogramma goed. Het vormt de leidraad voor een hele reeks projecten en processen die de Denderregio de komende jaren verregaand zullen transformeren tot een veilige, toekomstbestendige en aantrekkelijke regio. Zo wordt de Dender verbreed tussen Aalst en Dendermonde, worden alle sluizen en stuwen vernieuwd (deze in Teralfene wordt afgeschaft), worden meersen opnieuw overstroombaar gemaakt, bekijkt men waar bruggen kunnen verbreed worden, open ruimte kan vrijgehouden worden, ...
Bedoeling is zo veel mogelijk mensen en gebouwen te beschermen tegen wateroverlast. Op vandaag zijn zo’n 840 woningen in de regio bedreigd bij een extreme overstroming. 580 hiervan kunnen beschermd worden door dijken te bouwen of te verhogen. Dit is het geval voor hogergelegen gebouwen dichtbij openbaar vervoer en nabijgelegen werkgelegenheid. Zo worden de centra van Ninove en Geraardsbergen gevrijwaard.170 gebouwen lopen een beperkt risico. De eigenaars zullen advies krijgen om hun woning beter te beschermen op eigen terrein. Een 90-tal gebouwen kan niet beschermd worden zonder bijkomend overstromingsrisico op andere plaatsen te veroorzaken. Dit laatste is onder meer van toepassing aan de Dender op de grens tussen Liedekerke en Denderleeuw. De eigenaars worden gecontacteerd voor een traject op maat in de komende jaren. Als lokaal bestuur zullen we de uitrol van de plannen van hogerhand van nabij opvolgen in de komende jaren en positie innemen waar nodig, waarbij voornamelijk de impact op een aantal woningen en handelszaken in onze Kasteelstraat een aandachtspunt vormt. Daarnaast zullen we ook onze rol spelen in de planinitiatieven die worden opgestart voor de weerhouden zones in Denderleeuw binnen het strategisch plan, met focus op de Fabriekstraat, Zandplaatstraat en Kasteelstraat.
Het strategisch plan Ruimte voor water werd aangenomen door de Vlaamse Regering in 2024.
In dit plan, dat ressorteert vanuit de T.OP Dender-werking en waarbij via besluit gemeenteraad van 27 februari 2025 nieuwe vertegenwoordigers in de stuurgroep zijn aangesteld, wordt werk gemaakt van een overstromingsveilige en natuurlijke Dendervallei. De visie daarop en de maatregelen daartoe nodig worden in voormeld plan grotendeels beslist.
In de aanloop naar de vaststelling van dit strategisch plan bracht het lokaal bestuur uitvoerige adviezen uit waarbij een heel aantal belangrijke aandachtspunten geformuleerd werden. Deze aandachtspunten blijven actueel en belangrijk. Daarom werd ook een afzonderlijke actie voorzien voor de opvolging van alle initiatieven die in het kader van het strategisch project Ruimte voor water worden genomen.
Momenteel is het uitvoeringsprogramma fase 1 in uitrol (2024-2026).
De stedelijke doortochten
- Zone Fabriekstraat
In het kader van de uitvoering van dit plan werd er alvast een gewestelijk RUP-initiatief opgestart. De opmaak van een gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplan (GRUP) kadert binnen de uitvoering van het Strategisch Plan Dendervallei. Deze goedkeuring betekent dat er de komende jaren tal van acties en projecten langs de Dender zullen worden gerealiseerd. Het gaat om een GRUP Doortocht Denderleeuw/Liedekerke/Affligem.
In 2025 werd het planinitiatief opgestart met oog op een geïntegreerde visieontwikkeling i.s.m. Strategisch Project Denderknoop incl. het waterrobuust herontwikkelen van de Fabriekstraat, eiland Teralfene, nijverheidszone Begijnenmeers en Kop van Liedekerke, en een overkoepelend(e) geïntegreerde visie/raamwerk regionaal Denderpark tussen Kasteelstraat en spoorwegbrug L50A.
Op 2 september 2025 vond een eerste planteam plaats en werd de vraag gesteld of de lokale besturen ambtelijke vertegenwoordiging wensen te voorzien binnen het GRUP-proces. Middels besluit van 30 september 2025 werd een vertegenwoordiger door het college van burgemeester en schepenen in het planteam aangesteld. Voor Denderleeuw wordt de zone Fabriekstraat binnen dit planproces geviseerd. De uitspraken hierover gedaan binnen het strategisch plan noodzaken immers juridische verankering binnen de contouren van een gewestelijk RUP. Op deze manier blijft het bestuur nauw betrokken bij de opmaak van dit RUP.
Er vonden reeds 2 planteams plaats, en dit op 2 september 2025 en 20 november 2025. Op dit moment is de startnota in opmaak als eerste procedurele horde bij de opmaak van het toekomstige RUP. Op dit moment is er een dijkenstudie besteld die eerst moet uitgevoerd zijn vooraleer er met het RUP kan verdergezet worden.
- Zone Zandplaatstraat - Denderweg - Kiekenborrestraat
De opgenomen initiatieven binnen het strategisch project zijn in deze zone nog niet opgestart. Het gaat concreet om het nemen van beschermingsmaatregelen in de Zandplaatstraat, Denderweg en Kiekenborrestraat met afweging van inrichtingsalternatieven.
Het uitvoeringsprogramma 2026-2030 is nog niet goedgekeurd.
Het dwarse lint: Kasteelstraat
De opgenomen initiatieven binnen het strategisch project zijn in deze zone nog niet opgestart. Om beschermingsmaatregelen te bepalen zal een gewestelijk RUP-initiatief nodig zijn. Er wordt ook aangegeven mogelijke quick-wins te onderzoeken.
Het uitvoeringsprogramma 2026-2030 is nog niet goedgekeurd.
Proactief aankoopbeleid
Een proactief aankoopbeleid van panden getroffen door mogelijk toekomstige beschermingsmaatregelen is vanuit de Vlaamse Regering wel al opgestart.