A-80201 Landschappelijk erfgoed, natuurreservaten verder ontwikkelen

We werken dienstoverschrijdend aan een gestroomlijnd beleid rond het biodivers inrichten van private en publieke onverharde zones in onze gemeente. We communiceren transparant over waar we werk maken van biodivers groenbeheer en waar intensieve maaibeurten voorzien worden zodat dit meer leesbaar is voor buurtbewoners. We zorgen er voor dat de richtlijnen voor de aanleg van openbaar domein gelijkaardig zijn aan de adviezen voor de aanleg van private groenzones.

We bekijken bovendien of het nuttig kan zijn om lid te worden van organisaties zoals Velt vzw en zetten in op een intensere samenwerking met het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen om ons landschappelijk erfgoed te bewa(r)(k)en.

De waardevolle natuur in de Wellemeersen en Oude Dendermeersen gaat de laatste jaren achteruit door veranderingen in de waterhuishouding. Hierdoor vermindert de kwaliteit van kwetsbaar leefgebied voor planten en dieren (Europese natuurwaarden). De uitdaging bestaat er in om de hydrologie in het gebied te verbeteren. Ook een uitbreiding van geschikt leefgebied voor moerasvogels wordt voorzien door een aaneengesloten moeraslandschap te ontwikkelen met plassen, moeraszones, bloemrijke graslanden en vochtige ruigtes. Agentschap Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij werken daarom volop aan een grootschalig natuurinrichtingsproject in onze gemeente. Door ook de recreatieve mogelijkheden te verbeteren, zullen wandelaars maximaal kunnen genieten van de natuur zonder de kwetsbare zones te betreden. Deze maatregelen zullen in een tweede fase worden uitgevoerd, na de grond- en waterhuishoudingswerken.

Als lokaal bestuur faciliteren we deze werken, gekoppeld aan de herinrichting van de voormalige kantine ‘Rode Duivels’ in functie van een stek voor Natuurpunt / de Vlaamse Landmaatschappij en gemeentelijke initiatieven. Hierbij zal in co-financiering een onthaalfunctie gecreëerd worden die onze Wellemeersen de nodige uitstraling zal geven. We houden bovendien de vinger aan de pols bij de veldwachter in het gebied & organiseren en faciliteren acties om onze VEN-gebieden in de kijker te zetten.

Natuurinrichtingsproject Wellemeersen

• Momenteel is door de Vlaamse Landmaatschappij de aanvraag ingediend voor het tweede uitvoeringsdossier 'recreatie' voor het natuurinrichtingsproject Wellemeersen. Door de recreatieve voorzieningen te verbeteren, zullen wandelaars optimaal van de natuur kunnen genieten zonder de kwetsbare zones te betreden. De grond- en waterhuishoudingswerken worden na de schoontijd hervat. Deze werken zijn opgestart in de zomer van 2025 en richten zich op de uitvoering van natuurtechnische grondwerken. Door wijzigingen aan te brengen in het reliëf (uit- en afgraven, verondiepen, het herstellen van poelen en het ruimen van grachten) willen we de natuurwaarden in het gebied verder versterken. Om de werken uit te voeren en het latere beheer mogelijk te maken, worden enkele oversteekplaatsen en beheerwegen aangelegd. Overbodige infrastructuur wordt daarbij verwijderd. Vanaf de zomer van 2026 worden de werken hervat zodra de weersomstandigheden dit toelaten. Vervolgens worden de overige locaties aangepakt en afgewerkt. Er wordt gehoopt de werkzaamheden tegen de winter van 2026 af te ronden, zodat het gebied opnieuw volledig aan de natuur kan worden teruggegeven. Er is vertegenwoordiging van het lokaal bestuur in de werfvergaderingen en werfverslagen worden ter kennisname op het college van burgemeester en schepenen geagendeerd. 
• Als lokaal bestuur faciliteren we deze werken, gekoppeld aan de herinrichting van de voormalige kantine ‘Rode Duivels’ in functie van een stek voor Natuurpunt / de Vlaamse Landmaatschappij en gemeentelijke initiatieven. De uitwerking van de plannen in verband met deze kantine zijn in volle voorbereiding en gebeuren in samenspraak met Natuurpunt en het lokaal bestuur. Deze omgevingsvergunningsaanvraag is qua timing echter nog onzeker en verdient dus verdere opvolging. 

Diverse acties waarbij landschappelijk erfgoed wordt hersteld

• Door een nauwe samenwerking met het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender (RLVA), werden er in 2026 reeds enkele projecten uitgevoerd. Onder meer het geboortebos 'Walleken' en de lezing over de Aziatische hoornaar werden in samenwerking georganiseerd. In het geboortebos werden 150 streekeigen bomen en struiken aangeplant en op de lezing waren er maar liefst 45 aanwezigen. Betreft het onderhoud van het geboortebos werd afgesproken met RLVA om een extra maaibeurt/onderhoudsbeurt te voorzien tijdens de zomermaanden om de aanblik van het geboortebos te verbeteren. Ook particuliere inwoners kunnen een beroep doen op het Regionaal Landschap voor de uitwerking van hun project. Iedereen kan er terecht met vragen over de aanleg, het herstel en het beheer van hoogstamboomgaarden, houtkanten, hagen en heggen, bosjes, poelen, … Zo werden er in de kouter 10 hoogstambomen aangeplant samen met de betrokken landbouwer. 
• Wolfsgracht wordt ontwikkeld als landschapspark - zie ook overige acties -, waarbij Wolfsgracht met haar ligging tussen de kouter en de meersengebieden in haar landschappelijk erfgoed hersteld wordt. Een onderhouds- en beheerplan is in opmaak en zal nog in 2026 definitief worden afgeklopt. 
• Betreft het Vrijheidspark, Biestpark en het Denderpark werd een biodivers groenbeheer uitgewerkt, waarbij via de plaatsing van borden een signaalfunctie wordt gegeven aan bezoekers en omwonenden. Ook op die manier wordt ons landschappelijk erfgoed hersteld. Zie: 
  • Duurzaam groenbeheer in Denderleeuw | Lokaal Bestuur
  • Ecologisch maaibeheer in onze parken en groenzones | Lokaal

Betreft de voormalige kantine "Rode Duivels" Wellemeersen is een budget van 50.000 EUR voorzien ter gemeentelijke ondersteuning. Een overeenkomst met randvoorwaarden naar uitbating en gebruik toe tussen de VLM, Natuurpunt en het lokaal bestuur dient nog te worden opgemaakt.