A-80002 Opsporing en aanpak van verwaarloosde en leegstaande panden

Het voorkomen en bestrijden van langdurige leegstand/verwaarlozing van woningen en gebouwen vormt een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk woonbeleid. Leegstand en verwaarlozing hebben immers een aanzienlijke impact op het aanbod op de woningmarkt, het straatbeeld, het veiligheidsgevoel en kunnen leiden tot verkrotting.

We bekijken zowel feitelijke leegstand als leegstand door invulling met een onvergunde functie. Zo willen we onderzoeken op welke manier leegstaande panden met een functie ‘anders dan wonen’ op het gelijkvloers kunnen worden aangepakt.

Daarnaast sporen we verwaarloosde panden actiever en structureler op. We herwerken ons reglement rond leegstand dat dateert van 2010 en benchmarken onze belastingreglementen terzake uit 2019 zowel op het vlak van inhoud, als op vlak van tarifering. We analyseren de resultaten van het subsidieproject ‘Detailhandel van Leegstand naar Leefbaar’ en gaan er mee aan de slag. Met een slagkrachtige aanpak van leegstand en verwaarlozing willen we dat zoveel mogelijk woningen/gebouwen in een goede staat effectief gebruikt worden volgens hun functie. Daarom volgen we de registers verwaarlozing en leegstand van kortbij op en controleren hier frequent op om streng aan te pakken waar nodig.

Het voorkomen en bestrijden van langdurige leegstand/verwaarlozing van woningen en gebouwen vormt een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk woonbeleid. Leegstand en verwaarlozing hebben immers een aanzienlijke impact op het aanbod op de woningmarkt, het straatbeeld, het veiligheidsgevoel en kunnen leiden tot verkrotting.

De leegstands- en verwaarlozingsheffing hebben als doel het activeren van leegstaande en verwaarloosde panden met als mogelijks gevolg het innen van belastingen. Het kohier inzake belasting op leegstaande woningen en gebouwen en verwaarloosde woningen en gebouwen wordt jaarlijks goedgekeurd en daaruit blijken de volgende cijfers:

De nieuwe reglementen, zoals in werking getreden sinds 1 januari 2026, omvatten ruimere vrijstellingsmogelijkheden om eigenaars meer ademruimte te geven bij het renoveren van de woning, alsook om het normdoel van het belastingsreglement te halen: met name een kwalitatief woningpatrimonium. In het vorige reglement ervaarden we af en toe enkele limieten op het toenmalige vrijstellingsregime, die op vandaag beter zijn gecapteerd. Panden die louter worden gebruikt als postadres al dan niet via vennootschappen, of waarvan de functie op oneigenlijke niet vergunde manier wordt gewijzigd naar 'bvb opslag' in plaats van 'wonen', komen niet in aanmerking om geschrapt te worden uit het leegstandsregister. 

Ook het gemeentelijk belastingreglement op ongeschikte en onbewoonbare woningen is sinds 1 januari 2026 in werking getreden. Dit is een extra wapen in onze strijd tegen huisjesmelkers door een belasting op te leggen aan (malafide) eigenaars die weigeren hun panden conform te maken. Door dit in eigen beheer op te nemen, komen deze gelden nu ook toe aan het lokaal bestuur en niet langer aan de hogere Vlaamse overheid. 

Uitvoering geven aan deze reglementen vormt een continu proces. Als aandachtspunt wordt het detectiesysteem in verband met verwaarloosde woningen in de loop van 2026 extra onder de loep genomen. Met een slagkrachtige aanpak van leegstand en verwaarlozing willen we dat zoveel mogelijk woningen/gebouwen in een goede staat effectief gebruikt worden volgens hun functie. Daarom volgen we de registers verwaarlozing en leegstand van kortbij op en controleren hier frequent op om streng aan te pakken waar nodig.

We bekijken zowel feitelijke leegstand als leegstand door invulling met een onvergunde functie. Zo willen we onderzoeken op welke manier leegstaande panden met een functie ‘anders dan wonen’ op het gelijkvloers kunnen worden aangepakt. 

Op 16 december 2025 nam het college van burgemeester en schepenen kennis van de analyse resultaten subsidieproject 'detailhandel van leegstand naar leefbaar'. Dit rapport kadert binnen de ambitie van het lokaal bestuur om de lokale economie en leefbaarheid toekomstgericht te versterken. Met een respons van 1028 consumenten en 63 handelaars is de betrokkenheid breed en representatief. Op 5 maart 2026 werden de resultaten van deze consumentenbevraging over winkelen en handel in onze gemeente toegelicht aan geïnteresseerde inwoners, handelaars en eigenaars. Het centrum van Denderleeuw wordt vooral ervaren als een plek om te wonen, te pendelen en boodschappen te doen. Veel mensen geven aan dat het gezelliger en levendiger kan. Bijna de helft van de deelnemers ziet leegstaande panden het liefst ingevuld worden met horeca, zoals koffiebars, brasseries en gezellige terrassen. Uit de bevraging blijkt ook dat 74% van de inwoners zijn dagelijkse boodschappen in Denderleeuw doet, wat het belang van de lokale handel onderstreept. Maar veel inwoners geven ook aan ze voor mode- en vrijetijdswinkels naar Aalst of Ninove uitwijken. Dat is een uitdaging, maar vooral ook een kans met de grote infrastructuurwerken die in onze gemeente aan de gang zijn.