A-70005 Tewerkstelling en activering als hefboom

In het licht van maatschappelijke evoluties en beleidskeuzes op Vlaams en federaal niveau — waaronder de geplande beperking in de tijd van werkloosheidsuitkeringen — verwachten de OCMW’s een stijging van het aantal aanvragen voor een leefloon. Dit verhoogt de druk op lokale besturen die in toenemende mate het aanspreekpunt worden voor activering. Het OCMW is vaak het laatste vangnet om deze mensen opnieuw op het juiste spoor te krijgen. De komende jaren willen we als lokaal bestuur sterker inzetten op tewerkstellingstrajecten als hefboom voor duurzame sociale integratie. Concreet kan het dan gaan over de tewerkstelling van leefloners via artikel 60, projecten zoals LAP2, Lokale Partnerschappen (capacity building), … Op het vlak van ondersteuning doen we beroep op externe partners om bijvoorbeeld mensen via cursussen voor te bereiden op een tewerkstelling (online solliciteren, mobiliteit (trein/tram/bus), Nederlandse les, …). We doen dit vanuit de overtuiging dat werk niet alleen financiële autonomie biedt, maar ook bijdraagt aan welzijn, eigenwaarde en maatschappelijke participatie.

De Vlaamse Regering wil naar een werkzaamheidsgraad van 80%. De federale regering nam maatregelen om de werkloosheidsvergoedingen in de tijd te beperken. Deze mensen kunnen naar het Sociaal Huis komen voor ondersteuning wanneer hun werkloosheidsvergoedingen stoppen. Sinds 2026 zien we in het Sociaal Huis een stijging van het aantal hulpvragen door de beperking van de werkloosheid in tijd (BWIT), zoals bij andere lokale besturen. Dit zorgt voor een verhoogde druk op onze sociale dienst. Het Sociaal Huis is immers veelal het laatste opvangnet voor kwetsbare inwoners wanneer andere rechten zijn uitgeput. Cliënten worden niet enkel financieel ondersteund, maar ook begeleid naar een arbeidstraject. Tewerkstelling vormt dan ook de hefboom naar een menswaardig en beter leven.

De BWIT-toekenningen leefloon worden extra opgevolgd door de cluster arbeidstrajectbegeleiding. Doel is deze mensen toe te leiden naar werk. 

Sinds 2024 worden er LAP-middelen (lokaal activeringspact) voorzien voor de OCMW's wanneer werkzaamheidsdoelstellingen gehaald worden. Deze extra middelen zet ons Sociaal Huis in voor de tweewekelijkse ondersteuning van LIGO in de vorm van een jobclub. 

In het voorjaar van 2026 werd een onderzoek opgezet om een praktische flow op te zetten voor snellere tewerkstelling van leefloners en bij uitbreiding alle cliënteel van het Sociaal Huis:

• benchmark bij omliggende OCMW's
• bovenlokale mogelijkheden uitbreiden via vernieuwde samenwerking Handel (sociale tewerkstelling)
• nieuwe mogelijkheden met lokale verankering sociale economie-werkplaatsen
• onderzoek extra vrijwilligersplaatsen als mogelijke opstap
• samenwerkingen met (externe) organisatie tot de inzet van artikel 60§7 plaatsen
• inzet van een jobstudent in de maanden juli en september op activering