A-60101 Inzet op flankerend onderwijs
- Chancelvie Okitokandjo
Er zijn vele uitdagingen waar scholen en ouders voor staan en die de ontwikkelings- en leerkansen van kinderen kunnen bedreigen. Denk maar aan anderstaligheid, kwetsbare opvoedingssituaties, schoolachterstand, onbetaalde schoolfacturen, … Met het inzetten van onderwijsopbouwwerk kunnen we deze uitdagingen helpen aanpakken in samenwerking met de scholen, ouders en sleutelfiguren. De onderwijsopbouwwerker is aanwezig aan de schoolpoort en is een brugfiguur tussen ouders en leerlingen enerzijds en directies en zorgcoördinatoren anderzijds.
Omdat onze gemeente een toenemend aantal indicatorleerlingen telt, waarbij risicofactoren als een andere thuistaal dan het Nederlands en kind(eren) in een eenoudergezin sterk opvallen, is het van cruciaal belang om in te zetten op ontmoeting en verbinding waarbij we ten volle (taal-) ontwikkelingskansen creëren maar ook ouders versterken door hun betrokkenheid actief te stimuleren. We blijven inzetten op huiswerkbegeleiding. We willen drempelverlagende en informatieve bijeenkomsten organiseren waarbij we ouders breed informeren en begeleiden over hun rol en verantwoordelijkheden. We geven hierbij bijzondere aandacht aan belangrijke scharniermomenten in de schoolloopbaan zodat de juiste beslissingen kunnen genomen worden in het belang van de toekomstige onderwijskansen van kinderen en jongeren. Via signaalcaptatie identificeert de schoolopbouwwerker opportuniteiten of uitdagingen in het onderwijsveld. Het lokaal bestuur en de schooldirecties bespreken bredere trends via een structureel directieoverleg. Hierbij kunnen er verschillende acties op touw gezet worden of best practices gedeeld worden om met deze uitdagingen aan de slag te gaan.
Onderwijsopbouwwerk in basisonderwijs
- Huiswerkbegeleiding: sinds enkele jaren bieden vrijwilligers en studenten, met ondersteuning vanuit ons lokaal bestuur, huiswerkbegeleiding aan huis aan via het project Jong-Leren. Deze groep vrijwilligers werd tijdelijk aangevuld met lesgevers van het BijlesHuis dankzij subsidies gekoppeld aan de projectoproep "Armoedebestrijding en sociale inclusie" van de Nationale Loterij. Van januari 2026 tot eind maart 2026 werden 32 gezinnen begeleid. Toen eind maart 2026 de subsidies opgebruikt waren, kwam er een einde aan de samenwerking met het BijlesHuis, waardoor we met 14 gezinnen het traject moesten stopzetten. We werkten met 18 gezinnen verder tot het einde van het schooljaar met onze vrijwilligers en studenten.
Ook de extra middelen die dankzij Plan Samenleven konden ingezet worden voor een brugfiguur onderwijs zijn intussen opgebruikt. Hierdoor zal de werking van de huiswerkbegeleiding er vanaf volgend schooljaar anders uitzien. Omdat het coachen en opvolgen van de vaste vrijwilligers en studenten voortaan door de onderwijsopbouwwerker zelf zal gebeuren, werd er gekozen om de samenwerking met hogescholen en universiteiten tot 1 hogeschool te beperken. Hierdoor zullen er volgend schooljaar nog maximaal 12 gezinnen kunnen begeleid worden door 6 vaste vrijwilligers en maximum 12 studenten. We blijven in tussentijd op zoek naar nieuwe subsidies om de werking opnieuw uit te breiden.
Op 12 maart 2026 werd een intervisie georganiseerd voor de vrijwilligers en studenten om ervaringen en tips & tricks te delen. Om het schooljaar passend af te sluiten organiseerden we op 25 juni 2026 ook een gezellig ontmoetingsmoment waar onze vrijwilligers bij een hapje en een drankje even met elkaar konden bijpraten.
- Het traject vroegdetectienetwerk kinderarmoede vormt een belangrijke schakel als ondersteuning voor schoolteams in het omgaan met gezinnen in precaire opvoedingssituaties. Bij de zorgcoördinatoren werd gevraagd wat de noden/groeikansen waren bij het gebruik van de signalenbundel. Er werd afgesproken om naast het updaten van deze bundel in de zomervakantie van 2026, in het voorjaar van 2027 een vorming rond armoede te organiseren voor alle scholen. Op deze manier kan men enkele inzichten opfrissen, ervaringen en expertise uitwisselen met elkaar en ook even kennis maken met o.a. De Palaver en het Sociaal Huis.
- Op 17 januari 2026 organiseerden we voor het eerst een infobeurs "Voor het eerst naar school?" en het praatcafé "Structuur secundair onderwijs" in De Palaver. De beurs werd zeer positief beoordeeld omdat ouders op één plaats informatie kregen over basisscholen, het centraal aanmeldregister, opvoeding en het vrijetijdsaanbod. De gemeentelijke folder die gemaakt werd als belangrijkste promomateriaal werd als zeer functioneel, duidelijk en aantrekkelijk ervaren. Hier wordt volgend schooljaar alvast op verder gewerkt.
Voor wat betreft het praatcafé waren ook alle reacties unaniem positief. Het druk bijgewoonde initiatief werd benoemd als noodzakelijk, zeker gezien de complexiteit van het secundair onderwijs. De neutrale uitleg vanuit beide CLB-netten omtrent de verschillende opleidingsmogelijkheden en de impact op latere studiekeuzes werd sterk geapprecieerd. - Net zoals de voorbije jaren bleef de onderwijsopbouwwerker basisonderwijs heel actief inzetten op schoolpoortcontacten waarbij hij via een stoepbord, interactie met mensen, uitdelen van flyers, ... informatie aan zoveel mogelijk ouders probeerde door te geven. Zo werden o.m. het opvoedingsaanbod van het voorjaar vanuit Huis van het Kind, de vernieuwde werking van de speelpleinwerking, het vakantie- en vrijetijdsaanbod in Denderleeuw, het centraal aanmeldregister, de fietsbieb, lessen Nederlands en nog veel meer in de kijker gezet.
- In februari 2026 was de onderwijsopbouwwerker basisonderwijs op vraag ook aanwezig op twee infoavonden/opendeurdagen voor nieuwe ouders. Hij informeerde hen over het aanbod van Huis van het Kind en meer specifiek over de werking van de buitenschoolse kinderopvang.
In mei - juni 2026 was de onderwijsopbouwwerker basisonderwijs ook aanwezig op twee schoolfeesten waar hij naast het kenbaar maken van het aanbod, ook extra inzette op het bekend maken van het nieuw concept van de speelpleinwerking en de ouders uitleg gaf hoe ze konden inschrijven. - Er zijn ook verschillende zorgoverlegmomenten geweest op de basisscholen, waarbij de onderwijsopbouwwerker samen met het zorgteam en de CLB-verantwoordelijke bekijkt hoe moeilijk bereikbare of kwetsbare ouders beter ondersteund kunnen worden. Hierbij gaat het vooral over duidelijke en heldere informatie maar tegelijk ook toeleiden naar gepaste hulp binnen ons lokaal bestuur of daarbuiten indien dit nodig is. Denk hierbij aan het Sociaal Huis, artsen, centra voor diagnostiek, ...
- In het kader van School en Ouders nam de onderwijsopbouwwerker basisonderwijs ook deel aan maandelijkse oudermomenten op een basisschool. Samen met de aanwezige ouders en onder leiding van de brugfiguur van de school, bracht hij hen in contact met verschillende organisaties, zorgde hij voor concrete hulp, toeleiding en ondersteuning waar nodig. Volgende onderwerpen kwamen aan bod:
- Los van dit aanbod sloot de onderwijsopbouwwerker basisonderwijs ook enkele keren aan op trajecten "Welkom in de klas" i.s.m. LIGO voor ouders met kinderen in de instapklas en de derde kleuterklas. Het opvoedingsaanbod voor het voorjaar 2026 vanuit Huis van het Kind werd er door hem aan de ouders voorgesteld.
- De onderwijsopbouwwerker basisonderwijs organiseerde in het eerste semester van 2026 ook twee keer een directieoverleg. Vaste leden van dit overleg zijn de directies van alle basisscholen, de opbouwwerker basisonderwijs, de schepenen van Onderwijs en Welzijn, het diensthoofd Onderwijs en het diensthoofd Huis van het Kind. Op basis van de agenda kunnen eventueel externen uitgenodigd worden. Het directieoverleg wordt 4 keer per schooljaar georganiseerd.
- Op 3 maart 2026 werd een directieoverleg georganiseerd. Dit keer kwamen medewerkers van Digibanken hun aanbod voor de basisscholen voorstellen, vertelde een studente over haar masterproef "Ouderbetrokkenheid bij warme transitie naar school" en hoe alle Denderleeuwse basisscholen hier een belangrijke bijdrage konden aan leveren, kwam het centraal aanmeldingsregister en de capaciteitsdruk aan bod, net als een stand van zaken inzake buitenschoolse opvang en activiteiten (BOA), ... De intentie tot nieuwe werking binnen de buitenschoolse kinderopvang werd uitgebreid toegelicht op het directieoverleg van 9 juni 2026.
- De onderwijsopbouwwerker basisonderwijs organiseert per schooljaar ook altijd een drietal zorgplusoverlegmomenten met alle zorgteams van alle Denderleeuwse basisscholen. Het doel: alle zorgteams samenbrengen rond een bepaald thema om tips en ervaringen met elkaar uit te wisselen en om inspiratie aan mekaar te kunnen aanreiken. Deze overlegmomenten worden inhoudelijk vorm gegeven door de onderwijsopbouwwerker eventueel aangevuld met externe expertise.
Reeds sinds het schooljaar 2024-2025 wordt er gewerkt rond het thema "Voor het eerst naar school". Dit thema word mee vorm gegeven met de pedagogisch coach vanuit Huis van het Kind. Ook voor volgend schooljaar werden er reeds plannen gemaakt waarbij we dieper willen ingaan op de resultaten vanuit een masterproef ouderbetrokkenheid en waarbij we vanuit onthaalouders en kinderdagverblijven aan de slag gaan met "Je bent er me eendje", een middel om belangrijke informatie vanuit voorschoolse initiatieven over te dragen naar de scholen, mits medewerking van de ouders. - Van januari tot juni 2026 sloot de onderwijsopbouwwerker basisonderwijs twee woensdagnamiddagen per maand ook aan bij Samenspel, een wekelijks spel- en ontmoetingsmoment voor kinderen van 0 tot 12 jaar, vergezeld van een ouder. Hij ondersteunt er gezinnen met hulpvragen en probeert hen dadelijk toe te leiden naar de juiste diensten. Tijdens de aanmeldperiode kwamen er bijvoorbeeld meer hulpvragen rond vrije plaatsen in basisscholen, terwijl naar het einde van het schooljaar er vooral meer vraag is naar sport- en vrijetijdsverenigingen of vakantiekampen. Hij maakt van de aanwezige woensdagmiddagen ook gebruik om nieuwe gezinnen de Palaverwerking te leren ontdekken. Op 1 juli zal hij ook de gezinsuitstap vanuit de Palaver naar Provinciaal Domein De Gavers in Geraardsbergen mee helpen begeleiden.
Onderwijsopbouwwerk in secundair onderwijs
- Op 29 januari 2026 werd een directieoverleg georganiseerd. Tijdens dit overleg werden de secundaire scholen geïnformeerd over de tijdelijke afwezigheid van de onderwijsopbouwwerker (wegens medische redenen). Er werd toegelicht welke ondersteuning LEJO en het lokaal bestuur kon blijven bieden en waar scholen terechtkonden met vragen of bezorgdheden. Daarnaast werden ook enkele geplande projecten besproken, waaronder de vormingsreeks Onbespreekbaar en het inleefparcours Wakosta?!. Daarna werd de evacuatieoefening geëvalueerd, die op 15 januari 2026 plaats vond i.s.m. de Federale Dienst van de Gouverneur van Oost-Vlaanderen en het Leonardo College. Ook de onderwijsbeurs van 17 januari 2026 werd samen met de directies geëvalueerd. Tot slot werd het vormingsaanbod van Huis van het Kind in voorjaar 2026 toegelicht.
- Er werd in de periode januari - juni 2026 ingezet op verschillende educatieve en interactieve initiatieven binnen de secundaire scholen.
- Een belangrijk onderdeel hiervan waren de sessies van Onbespreekbaar, georganiseerd voor leerlingen van de derde graad. In totaal vonden zeven talks in maart 2026 plaats: vier op het Leonardo College en drie op het Anne Frank Atheneum. Er werd bewust gekozen voor kleine groepen, zodat er voldoende ruimte was voor interactie en dialoog. De sessies zijn laagdrempelig en oprecht, en bieden ruimte voor humor, kwetsbaarheid en soms confronterende inzichten. Daarnaast vormen ze ook een aanknopingspunt voor leerkrachten en ouders om nadien verder in gesprek te gaan met jongeren. Na afloop ontvingen de leerlingen bijkomende informatie met contactgegevens van hulp- en ondersteuningsorganisaties. In het verlengde van mentaal welzijn werd op het Anne Frank Atheneum ook een dag binnen de geïntegreerde werkperiode (GWP) uitgewerkt rond klascommunicatie. De focus lag op het versterken van communicatie en groepsdynamiek binnen de klas. De dag bestond uit drie fasen: een eerste fase gericht op kennismaking en groepsvorming, een tweede fase waarin actief werd geoefend op communicatie en het verlaten van de comfortzone, en een derde reflectiefase waarin de klasgroep terugblikte op hun samenwerking en gevoel van veiligheid binnen de groep.
- Daarnaast was er van 4 tot 22 mei 2026 het inleefparcours Wakosta?! in de bovenverdieping van De Palaver. Dit interactieve traject laat jongeren ervaren wat het betekent om zelfstandig te wonen en financieel rond te komen. Deelnemers krijgen een fictief inkomen en worden uitgedaagd om realistische keuzes te maken rond thema’s zoals wonen, gezondheid, huishouden, ontspanning, gokken en sparen. Op die manier worden jongeren op een laagdrempelige manier bewust gemaakt van de financiële en maatschappelijke uitdagingen van het volwassen leven.
- Tot slot werd, in overleg met de leerlingenbegeleiding van het Anne Frank Atheneum, een klasgesprek georganiseerd rond het thema seksualiteit in een derde middelbaar klasgroep. Dit gesprek werd voorbereid in samenwerking met de leerlingbegeleiding en begeleid door hen, met aanwezigheid van LEJO. De klas werd opgesplitst in jongens en meisjes om een gevoel van veiligheid en openheid te versterken. Tijdens het gesprek werd aandacht besteed aan basiskennis, het stellen van vragen en het bespreekbaar maken van grenzen, met als centrale boodschap dat veiligheid en plezier samen kunnen gaan.
- In afwezigheid van de onderwijsopbouwwerker secundair heeft de jeugdopbouwwerker zijn laagdrempelige aanwezigheid tijdens de middagspeeltijden op de secundaire scholen gewaarborgd, zodanig dat signalen konden doorgegeven worden aan de teamverantwoordelijke van LEJO en het lokaal bestuur om hier verder mee aan de slag te gaan.
| 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | |
| Aantal schoolopbouwwerkers | 2 | |||||
| Aantal NAFT-trajecten (op maat begeleiding om schooluitval te voorkomen) |
9 individuele begeleidingen |