A-40403 Actief opsporen en bestrijden van fraude

Steeds meer worden onze diensten geconfronteerd met dubieuze documenten of verklaringen. Er worden verschillende soorten identiteitskaarten, paspoorten, attesten, akten, … voorgelegd waarvan de echtheid moeilijk te bepalen is. Medewerkers worden daarom gesensibiliseerd omtrent de diverse vormen van fraude. De eerstelijnsdiensten hebben een belangrijke rol in het detecteren ervan. Zij zijn vaak degenen die bepaalde signalen kunnen oppikken. Daarom bieden we medewerkers de kans om hierrond opleidingen en infosessies te volgen.

Met onze Taskforce Domiciliefraude volgen we mogelijke fraudedossiers van nabij op en dragen er zo toe bij dat de middelen terecht komen bij de mensen die het nodig hebben.

We houden tenslotte ook de vinger aan de pols voor nieuwe tools op de markt die de dienst kunnen ondersteunen, zoals de mogelijkheid voor burgers om digitaal documenten in te dienen in kader van vreemdelingendossiers.

Daarnaast willen we meer bewustwording creëren en bestuurlijke handhaving uitrollen binnen onze organisatie. Steeds vaker worden handelszaken in ons land immers gebruikt om geldsommen afkomstig uit het criminele milieu wit te wassen. Dergelijke ‘georganiseerde en ondermijnende criminaliteit’ heeft een grote impact op het algemene én lokale veiligheidsgevoel en zorgt voor maatschappelijke en economische ontwrichting. Daarom trad in 2024 de wet inzake bestuurlijke handhaving in werking. Die geeft steden en gemeenten een rechtsgrond om concrete preventieve en repressieve bestuurlijke maatregelen te nemen tegen lokaal ontwrichtende criminaliteit. Zo kunnen lokale besturen na een doorgedreven integriteitsonderzoek malafide handelszaken – waar bijvoorbeeld geld wordt witgewassen – sluiten. De wet voorziet ook in nieuwe instrumenten om sluitingen van zulke inrichtingen beter af te dwingen, zoals de bestuurlijke verzegeling en dwangsom. De bewustwording rond bestuurlijke handhaving binnen onze organisatie wordt versterkt en de preventieve mogelijkheden bekeken binnen ons vergunningenbeleid. Met een reglement op dagwinkels willen we vermijden dat deze gebruikt worden in frauduleuze praktijken.

Sinds 2018 maken we een prioriteit van de strijd tegen domiciliefraude. De Taskforce Domiciliefraude bestaat uit de burgemeester, de schepen van Huisvesting, leden van de politie, het Sociaal huis, de sociale woonmaatschappij, de dienst Burgerzaken en de dienst Wonen. In 2026 was er een samenkomst op 19 maart met als doel alle kennis en informatie samen te leggen om een totaalbeeld te krijgen op een bepaalde situatie, en van daaruit de nodige acties te bepalen.

In 2026 kwam ook de nieuw opgerichte Taskforce Huisjesmelkerij samen en dit op 26 januari en 2 juni. 

Deze dienstoverschrijdende samenwerking brengt ons effectief verder in bepaalde dossiers.

Er werd in de eerste helft van 2026 ook ingezet op bewustwording en kennisuitbreiding bij de medewerkers van dienst Burgerzaken. Dit door middel van het volgen van opleidingen:

• Op 20/03/2026 volgden het diensthoofd Burgerzaken en een deskundige de opleiding Woonstvaststellingen en domiciliefraude. Wij gingen in op de uitnodiging van politiezone Haaltert/Denderleeuw. Zij organiseerden deze opleiding ism FOD BiZa.
• Op 20/04/2026 volgden het diensthoofd Burgerzaken en een deskundige de studiedag/ Polis bestuursopleiding Belgische nationaliteit en schijn met extra aandacht voor signalen van mogelijke fraude.
• Het diensthoofd werd aangesteld als SPOC identiteitsfraude en volgde op 04/05/2026 de opleiding Bestrijding identiteitsfraude, gegeven door FOD BiZa.
• Op 16/06/2026 gaan het diensthoofd Burgerzaken en een deskundige naar de opleiding domiciliefraude georganiseerd door Burgerzaken Vlaanderen.

Als SPOC Identiteitsfraude meldde het diensthoofd Burgerzaken in de eerste helft van 2026 5 mogelijke gevallen van identiteitsfraude bij FIFR. FIFR is een webapplicatie waarmee een melding van een vermoeden van fraude op een veilige manier naar het nationale SPOC fraude kan worden gestuurd. Redenen van vermoeden van fraude: misbruik; look a like of onrechtmatig verkregen; vervalsing of namaak; veelvuldig verlies, diefstal, vernietigde of beschadigde kaart. De helpdesk Fraude oordeelt vervolgens of het dossier wordt doorgegeven aan het Parket of niet. Geen van de 5 door Burgerzaken Denderleeuw geseinde dossiers kenden een dergelijk vervolg.

Uiteraard beroepen we ons ook in 2026 op ons toestel Keesing. Dit voor controle van EID’s, paspoorten, rijbewijzen en vreemdelingenkaarten. Deze genereert ook een statusrapport voor de politie. Wij hebben ook een UV-licht machine: controle van alles waar een UV-logo opstaat zoals paspoorten, de meeste EID’s, geld…

Er is een online databank van specimens die geconsulteerd wordt: PRADO - Council of European union. Deze wordt gebruikt bij dossiers schijnerkenning, schijnhuwelijk en aanvraag Belgische  nationaliteit. CHECKDOC wordt ook, vaak ter aanvulling of voor dubbelcheck, geraadpleegd. Dit opnieuw bij dossiers schijnerkenning, schijnhuwelijk/samenwonen of aanvraag Belgische nationaliteit. De REGULA document reader is een heel goede en eenvoudig te gebruiken tool om eventueel valse ID's er uit te halen. Deze is via een app te consulteren.