A-30104 Aandacht voor Vlaams erfgoed, tradities en feesten

  • Jochen Baert
  • Marleen Van der Hoeven

In onze gemeentelijke vrijetijdsprogrammatie besteden we aandacht aan Vlaams erfgoed, tradities en feesten, zoals onze jaarlijkse kermissen, de viering van de Vlaamse feestdag, de braderie, ... Ook ondersteunen we de Sint-Antoniusfeesten die erkend zijn als immaterieel erfgoed op de officiële inventaris van Vlaanderen. Bovendien laten we kinderen uit de 2e en 3e graad van onze basisscholen proeven van de Vlaamse festivalcultuur in de vorm van Schoolrock in Affligem. We ondersteunen dit evenement financieel zodat de leerlingen gratis kunnen deelnemen.

Deze lokale inzet koppelen we aan bovenlokale initiatieven. Zo is Denderleeuw lid van het erfgoedconvenant van Erfgoedcel Denderland, een erkende erfgoedcel die wordt gesubsidieerd door de Vlaamse overheid via het Cultureel-erfgoeddecreet. Binnen deze convenant werken we samen aan het bewaren, borgen en zichtbaar maken van roerend en immaterieel erfgoed in onze gemeente en de regio. In 2025 en 2026 participeren we aan het project ‘Santé’, waarbij brouwerijen en volkscafés in de Denderstreek in de kijker worden gezet.

Daarnaast engageert Denderleeuw zich, samen met SOLVA en Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen, binnen de Intergemeentelijke Onroerenderfgoeddienst (IOED) om ook het onroerend erfgoed in de regio duurzaam te beheren.

Status
In uitvoering
Stand van zaken (indicator) Groen

In onze gemeentelijke vrijetijdsprogrammatie besteden we aandacht aan Vlaams erfgoed, tradities en feesten.

Naar jaarlijkse traditie vond op de eerste zondag na de naamdag van Sint-Antonius het Sint-Antoniusfeest plaats in Iddergem (18/01/2026). Dit is erkend als immaterieel erfgoed op de officiële inventaris van Vlaanderen. Tijdens deze volkse viering, die in 2012 nieuw leven werd ingeblazen, zorgde Gerrit Borreman na de hoogmis opnieuw voor de traditionele varkenskopverkoop, doorspekt met geintjes en wetenswaardigheden over Eregem en zijn inwoners. Hij werd daarbij muzikaal ondersteund door Ba1. Bezoekers konden genieten van vlaai en Eregemse sirooptabletten, aangeboden door de Heemkundige Kring van Iddergem, terwijl ook jenever, kop en pensen niet mochten ontbreken. In een gezellige sfeer kwamen inwoners en bezoekers samen om deze waardevolle lokale traditie in ere te houden. N.a.v. de editie in 2026 was er vanuit Erfgoedcel Denderland ook een educatief luik waarbij leerlingen van de 3de graad van de lagere school in Iddergem werden uitgenodigd in de kerk om er met een zoektocht en spel het verhaal van Sint-Antonius te ontdekken. Na het kraken van de code mochten ze hun stem uitbrengen voor het ontwerp van een nieuw standbeeld van Sint-Antonius, dat gerealiseerd zal worden in de loop van volgend jaar. De leerlingen konden kiezen uit een zestal verschillende ontwerpen. 

 

Op 26 april 2026 vierde Denderleeuw Erfgoeddag met een namiddag vol humor in Passage 18. Het thema van Erfgoeddag 2026 was dan ook 'HAHA Humor' waarbij de focus ligt op hoe humor mensen samenbrengt en grenzen kan overschrijden. In ons Vrijetijdshuis konden bezoekers op de leestrap afleveringen herbekijken van 'Schipper naast Mathilde', een reeks waarvoor Denderleeuwenaar Georges Wellekens mee de bouwstenen legde voor de Vlaamse humor. Mensen konden ook de geschiedenis ontdekken van de toneelvereniging 'Eikels worden bomen', actief in Iddergem van 1921 tot 1988, met oud-leden die herinneringen deelden in korte interviews. Acteur Herman Verbruggen, bekend als Marc uit de televisiereeks F.C. De Kampioenen, verzorgde een voorleesmoment en een signeersessie. En er was een doorlopende expo 'HA HA Humor op de planken' waarin humoristische stukken en situaties uit het verleden werden belicht.

 

Om de kermis van Welle opnieuw meer uitstraling te geven en deze traditie nieuw leven in te blazen, werd de editie van 1 tot en met 4 mei 2026 opgewaardeerd met een extra gezinsvriendelijk animatieaanbod. Op 2 mei konden kinderen gratis genieten van ballonplooien, gekke kapsels en grime. Dankzij deze bijkomende animatie werd de kermis aantrekkelijker gemaakt voor gezinnen en werd ingezet op extra beleving en ontmoeting. Op die manier wil het lokaal bestuur de kermis opnieuw een prominente plaats geven binnen het dorpsleven en bijdragen aan het behoud en de verdere versterking van deze lokale traditie, die de voorbije jaren aan belangstelling had ingeboet.

 

In 2025 konden maar liefst 650 kinderen uit de basisscholen van Denderleeuw voor het eerst deelnemen aan Schoolrock op het festivalterrein van Rock Affligem met financiële steun van lokaal bestuur Denderleeuw. Op die manier willen we leerlingen gratis laten deelnemen en hen in aanraking laten komen met muziek en cultuur. Ook dit voorjaar konden heel wat van onze leerlingen proeven van de typische festivalsfeer in onze buurgemeente.

 

Van 20 juni tot en met 20 augustus 2026 is de tentoonstelling Santé van Erfgoedcel Denderland te bezoeken in Passage 18. De expo brengt de rijke bier- en cafécultuur van de Denderstreek tot leven aan de hand van verhalen, foto's en authentieke erfgoedobjecten zoals glazen, etiketten en bierreclames. Bezoekers ontdekken onder meer de brouwgeschiedenis van de familie Rollier die in Denderleeuw twee brouwerijen uitbouwde, en het opmerkelijke verhaal van brouwerij Huissegem. Daarnaast stond ook de volkscafécultuur centraal, met aandacht voor de mensen, tradities en ontmoetingen die cafés jarenlang tot het kloppende hart van het lokale gemeenschapsleven maakten. De tentoonstelling biedt zo een boeiende inkijk in een belangrijk stuk regionaal erfgoed dat vandaag nog steeds voortleeft. Op 15 juni 2026 was er bovendien een lezing over biercultuur door de Vlaamse comedian Bert Kruismans in café 't Ganzenhof in Welle.

 

Begin 2026 werd ook een oproep gedaan naar 'erfgoedhelden', vrijwilligers voor een project in de Sint-Amanduskerk in Denderleeuw. De kerk staat immers aan de vooravond van een nieuwe restauratiefase en om de waardevolle geschiedenis te beschermen ging de Erfgoedcel op zoek naar extra helpende handen. Tijdens een bijzondere vrijwilligersweek (4-11 februari 2026) werd het religieus erfgoed veilig gesteld in een nieuw depot op de zolder van de pastorie. De vrijwilligers hielpen met het veilig reinigen, verpakken en overbrengen van de kunstschatten.

Tijd (indicator) Groen
Geld (indicator) Groen